Turkse koffie en thee: een authentiek cultureel erfgoed

Turkse koffie speelt met haar bijzondere bereidingswijze een belangrijke rol in het mooie Turkije en het staat zelfs sinds 2013 op de UNESCO lijst voor immaterieel cultureel erfgoed. Maar ook Turkse thee is een echte Turkse specialiteit, geserveerd in tulpvormige glazen, waar de hele dag door volop van wordt genoten, vanaf het ontbijt thuis tot een middagmomentje in een theehuis. Lees hier alles over de bijzondere koffie- en theecultuur van Turkije. 

De verfijnde smaken van Turkse koffie en thee: diep geworteld in de cultuur

Turkse koffie

“Een kop koffie zal over 40 jaar worden herinnerd.” Dit is een oud gezegde uit Turkije en het geeft aan hoe belangrijk en bijzonder de rol van koffie is in het Turkse sociale leven. Het gezegde herinnert drinkers eraan dat het samen drinken van een kop Turkse koffie een special moment is, dat nog lang als herinnering zal blijven hangen. Koffie speelt binnen de Turkse cultuur een verbindende rol. Als onderdeel van een diepe gesprekken of om bijvoorbeeld tot rust te komen.

Traditionele turkse koffie schenken
Traditionele Turkse koffie geschonken uit een koperen pot

De koffie wordt vaak na het ontbijt gedronken (het Turkse woord voor ontbijt is kahvalti en betekent eten voor koffie), rond 11 uur, en de echte liefhebbers sluiten ook hun lunch of diner af met koffie. Naast de warme drank wordt altijd een glas water aangeboden om de smaak te neutraliseren en er wordt vaak een beetje Turkish Delight, een extra zoetigheid, bij geserveerd.

Traditioneel koffieritueel

De koffiekopjes zijn een kunstwerk op zich, vaak bestaan ze uit sets met verschillende kleuren en hoewel de kwaliteit van het porselein kan verschillen is de binnenkant van het kopje altijd wit. Dit omdat Turkse koffie niet eindigt nadat de drank op is, maar een nieuw ritueel begint juist: koffie lezen. Resterend koffiedik wordt delicaat verspreid over het kopje en deze wordt hierna ondersteboven geplaatst om te koelen voor ongeveer 5 minuten.

Het koffiedik druipt langs de zijkanten van het kopje en vormt een aantal sporen en vormen, deze worden dan gebruikt om de toekomst te voorspellen. Een andere koffietraditie is dat een toekomstige bruid koffie zet voor haar schoonfamilie als zij haar thuis komen bezoeken. Het is hier belangrijk om geen druppel te verspillen; een belangrijke test voor de aanstaande bruid.

Turks koffie ritueel koffielezen
Koffiedik aan de binnenkant van het kopje als onderdeel van het ritueel

Wist je dat Turkse koffie sinds 2013 op de UNESCO lijst voor immaterieel cultureel erfgoed staat?

Bereiding Turkse koffie

Turkse koffie wordt bereid in een koperen pot. Boven brandende kolen wordt koud water langzaam verwarmd. De koffie en de gewenste hoeveelheid suiker worden aan het verwarmde water toegevoegd en geroerd tot de mix kookt. Net voordat het mengsel kookt, haalt men de pot van het vuur om het schuim te behouden. Bij meerdere drinkers wordt dit schuim eerst gelijkwaardig over de kopjes verdeeld en vervolgens bijgevuld met de rest van de koffie. De drank kan op vier manieren worden bereid: ongezoet, lichtzoet, mediumzoet of zoet.

Zie hier meer over de bereiding van Turkse koffie:

De Turkse theecultuur

Naast koffie is de Turkse thee natuurlijk niet te missen in de Turkse cultuur. Van essentieel belang voor de cultuur en Turkse thee heeft bewezen veel gezondheidsvoordelen te hebben.  De meeste Turken drinken het van de ochtend tot ze slapen, maar vooral na de maaltijd omdat het de spijsvertering bevordert. Het is ook goed voor de gezondheid en heeft het een kalmerende werking. Daarom bieden Turkse mensen na elk argument of elke harde discussie elkaar thee aan om te kalmeren en als een symbool van vriendelijkheid, gastvrijheid en vriendschap.

Traditionele Turkse thee geschonken uit een koperen theepot
Traditionele Turkse thee geschonken uit een koperen theepot

Thee wordt ‘Çay’ in het Turks genoemd en is een drank die zowel thuis als in allerlei cafés, restaurants, etc. wordt geserveerd. Er zijn zelfs speciale locaties waar je alleen thee kunt drinken. De benaming wordt geassocieerd met koffie, namelijk ‘Kahve’ of ‘Kahvehane’, maar ze serveren eigenlijk vooral thee.

Benieuwd naar meer Turkije? Lees dan hier wat je allemaal kan doen in Istanbul

Bereiding Turkse thee

Voor het zetten van Turkse thee gebruik je een dubbele theepot. In de onderste helft van de pot wordt gekookt water gegoten en de bovenste helft, die iets kleiner is, wordt gevuld met thee en gekookt water. Na ongeveer twintig minuten, dit proces heet  ‘demlemek’ in het Turks, is de thee klaar. Hoe donkerder de kleur, hoe intenser de smaak. De ingetrokken thee wordt vervolgens in smalle kleine theeglazen gegoten en het overige hete water wordt hierbij toegevoegd. Dit verschilt per persoon, liefhebbers van sterke thee drinken het onverdund, wie liever iets mildere thee heeft voegt wat extra heet water of suiker toe.

Zo serveren ze Turkse thee in een bazaar:

Op reis naar Turkije? Dit mag je niet missen als je in het prachtige Fethiye bent


Heb jij ooit echte Turkse koffie of thee gedronken?

Header afbeelding: svklimkin (c) Unsplash

Sarah Kiani
Sarah Kiani
Hi! Mijn naam is Sarah en ik ben 22 jaar oud. Mijn grote passie is reizen, en hierover schrijven vind ik net zo leuk; van onontdekte wijken tot aan lokale hotspots. Als ik niet aan het reizen of schrijven ben, kun je me vinden in gezellige koffietentjes en vintage kledingwinkels.

Comments

Laat je reactie achter!

Plaats je reactie!
Vul hier je naam in

Wil je op de hoogte blijven van onze blogs en tips?

Blijf jezelf inspireren voor nieuwe reizen en meld je aan voor onze mailings. We sturen je maximaal 1 mailing per week.