‘Soms is de mooiste foto degene die je niet maakt’
Altijd onderweg, altijd op zoek naar een nieuw verhaal. Voor beroepsreizigers is de koffer hun tweede thuis. Humberto Tan kent dat leven als geen ander. Als presentator, documentairemaker en fotograaf reist hij de wereld over, van ontmoeting naar ontmoeting. Sinds zijn winst in Het Perfecte Plaatje is fotografie uitgegroeid van een persoonlijke passie tot een onmisbaar onderdeel van zijn werk.
Je reist veel, voor werk en privé. Wanneer kantelt een reis voor jou van opdracht naar persoonlijke ervaring?
“Iedere reis is ook een persoonlijke ervaring. Het grootste verschil zit niet in mijn beleving, want ik ben (opdracht of geen opdracht) enorm betrokken bij mijn missie en probeer altijd contact te maken met degene die ik fotografeer.”
Kijk je tijdens het reizen primair als maker met oog voor het beeld, of als verteller die vooral wil begrijpen?
“Beide! Ik probeer de omgeving waar ik ben altijd goed te begrijpen. Wat gebeurt daar? Waar gaat het heen? Waarom doen de mensen wat zij doen? Dat type vragen stel ik mijzelf.”
Foto: Humberto Tan
Welke bestemming heeft jouw perspectief op de wereld aantoonbaar veranderd, en hoe werkt dat door in je werk?
”Poeh, lastige vraag, maar ik denk dat een reis met het Rode Kruis naar Cox Bazaar een blijvende indruk op mij heeft gemaakt. We waren in een van de grootste vluchtelingen kampen ter wereld. En de blikken van de kinderen, het verdriet en de armoede, raakte mij enorm. De plek was bijna apocalyptisch.”
In je fotografie spelen mensen vaak een hoofdrol. Wat moet iemand ‘hebben’ voordat jij de camera pakt?
“Charisma, authenticiteit, oprechtheid.”
Foto: Humberto Tan
Is er een moment geweest waarop je bewust nÃet fotografeerde, terwijl alles in je zei dat het een sterk beeld was?
”Jazeker, in Kaikoura Nieuw Zeeland. Ik zat op een boot en er zwommen honderden dolfijnen om ons heen. Dat moment schreeuwde om een foto maar ik wilde zonder camera genieten van het moment zodat ik het moment niet zou verstoren.”
Je wisselt voortdurend tussen studio en wereld. Wat leert reizen je wat je in Nederland niet kunt vinden?
“Verschillende mensen ontmoeten die ik in NL niet zou ontmoeten. Talen spreken die ik in NL niet zo spreken. Culturen ondervinden die ik in NL niet zo snel zou ondervinden. Bijvoorbeeld bij de Massai in Kenia! Die spreken een taal die ik niet spreek, ze hebben een cultuur die ik niet ken en ze hebben ervaringen die ik nooit heb ervaren.”
Heb je een foto gemaakt op reis die voor jou zwaarder weegt dan enig interview of televisieoptreden?
“Nee, nog niet. Denk dat ik die foto nog moet maken.”
In hoeverre is jouw manier van reizen doelgericht op zoek naar verhalen en beelden, of laat je je juist leiden door toeval?
“Beide! Soms ontmoet je mensen die goed passen binnen een project. Zo heb ik tijdens mijn
zoektocht naar de Jaguar in Suriname, voor een documentaire op Videoland, ook 3 honderd jarige gefotografeerd voor mijn project Morgen Gaat het Beter met 100 personen van 100 jaar en ouder. Die heb ik in Suriname niet vooraf “geregeld”. Dat was een spontane actie.”
Foto: Humberto Tan
Je ontmoet onderweg veel mensen. Verandert jouw rol als fotograaf de dynamiek van zo’n ontmoeting?
“Zodra de camera erbij komt, verandert de dynamiek altijd. Mensen worden zich meestal bewust van hun gedrag. Alleen heel pure mensen blijven puur. Camera of geen camera.”
Als je vooruitkijkt: welke reis of plek ontbreekt nog in jouw ‘visuele archief’, iets waarvan je voelt: dat móét ik nog vastleggen?
“Zoveel!! Sri Lanka, Bolivia, Zuidpool, Suriname, Polen etc.
Tekst: Natasja Hoogstede
Beeld: Humberto Tan
Reizen betekent voor mij ontdekken, losbreken uit vaste patronen en grenzen verleggen. In de winter ben ik vooral in de skigebieden te vinden, een van mijn grootste passies. In de zomer laat ik me ergens ver van de massa onderdompelen tussen locals op zoek naar bijzondere ontmoetingen.
Natasja is hoofdredacteur van het TripTalk magazine.
