Wie aan Afrika denkt, ziet al snel uitgestrekte savannes en wilde dieren voor zich. Het beeld van een jeep die over stoffige vlaktes rijdt, op zoek naar de imposante Big Five, verschijnt daarbij bijna vanzelf. Maar wildlife spotten kan ook op manieren die je nóg dichter bij de natuur brengen. Alternatieve safari’s winnen steeds meer aan populariteit en laten reizigers Afrika vanuit een heel ander perspectief beleven.
Safari’s beperken zich allang niet meer tot een rit in een jeep. Steeds meer reizigers kiezen voor andere manieren om de natuur te verkennen. Te voet, te paard of op de mountainbike: iedere safarivorm biedt een ander perspectief op wildlife, landschap en natuurbeleving.
Hier belichten we safari-ervaringen die het klassieke beeld loslaten. Daarvoor spraken we met Wild Wanderer Safaris, TerrAfrica Safari Co en Trailfinders Ruitervakanties. Hun verhalen laten zien hoe alternatieve safari’s reizigers dichter bij de natuur brengen én hun kijk op wildlife veranderen.
Te voet door de wildernis
Voor Daphne Vlietman, oprichter van Wild Wanderer Safaris, ligt de kracht van safari juist buiten de jeep. Haar organisatie ontstond vanuit haar werk als wandelsafarigids in Zuid-Afrika en haar betrokkenheid bij natuurbehoud. ”Veel safari’s draaien om het afvinken van dieren vanuit een voertuig, terwijl ik mensen juist wil laten ervaren hoe bijzonder het is om de natuur te voet te beleven.”
Tijdens een wandelsafari verschuift de focus van ‘zien’ naar ‘ervaren’. Reizigers leren sporen lezen, diergedrag interpreteren en gebruiken al hun zintuigen om de omgeving waar te nemen. ”Je bent niet langer alleen toeschouwer, maar maakt echt deel uit van de natuur. Het gaat niet alleen om de Big Five, maar juist ook om de kleinere details zoals sporen, planten en insecten.”
Dat maakt deze vorm van safari volgens Daphne vooral aantrekkelijk voor nieuwsgierige en actieve reizigers die verder willen kijken dan de klassieke game drive. Tegelijkertijd speelt bewustwording een belangrijke rol. De reizen combineren wandelsafari’s met conservation-ervaringen en samenwerkingen met lokale initiatieven. ”We werken uitsluitend met lokale en ethische partners die zich actief inzetten voor natuurbehoud. Zo zijn reizigers niet alleen toeschouwer, maar dragen ze ook actief bij aan de bescherming van het gebied.”
Foto: Great Plains Conservation/ TerrAfrica Safari Co, wildwandersafari, Trailfinders Ruitervakanties/ Anouk Bertrams
Op de fiets door de savanne
Waar een wandelsafari draait om vertragen en observeren, zoeken andere reizigers juist meer dynamiek. Ook dat kan – zonder de verbinding met de omgeving te verliezen.
Op twee wielen verandert het perspectief. TerrAfrica Safari Co biedt mountainbikesafari’s aan in Kenia, in samenwerking met Ol Donyo Lodge in het Chyulu Hills-gebied. Deze safari’s zijn ontwikkeld als alternatief voor de klassieke game drive, zodat reizigers intensiever contact maken met het gebied. ”Op de fiets maak je deel uit van de omgeving, in plaats van er vanuit een auto naar te kijken. Geuren, geluiden en de textuur van het landschap komen sterker naar voren.”
De ervaring is volgens TerrAfrica Safari Co anders dan een safari per voertuig en kan ook voordelen bieden voor wildlife-observatie. ”Omdat je langzamer en stiller beweegt, zijn er mogelijkheden om dieren te observeren zonder ze te verstoren. Ook sporen en tekenen van activiteit vallen meer op.”
Hoewel avontuurlijk, is de mountainbikesafari voor een brede doelgroep toegankelijk.
”Je hoeft geen professionele mountainbiker te zijn. Met een basisconditie kom je al een heel eind. Veel reizigers combineren het bovendien met traditionele game drivers.” Daarnaast spelen e-mountainbikes in op reizigers die het rustiger aan willen doen, zonder in te leveren op de beleving.
Foto: Great Plains Conservation/ TerrAfrica Safari Co, wildwandersafari, Trailfinders Ruitervakanties/ Anouk Bertrams
Safari te paard
Op de rug van een paard krijgt een safari opnieuw een andere dimensie. Trailfinders Ruitervakanties biedt paardrijsafari’s aan in onder meer Zuid-Afrika, Botswana, Zimbabwe, Tanzania, Namibië en Kenia. Daarbij trekken deelnemers in kleine groepen onder begeleiding van ervaren gidsen door uitgestrekte natuurgebieden en wildparken. ”Tijdens een safari te paard ontdek je de natuur op een directe manier. Je hoort, ruikt en voelt de omgeving sterker dan vanuit een voertuig”.
Vaak gaat het om meerdaagse trektochten, waarbij ruiters van gebied naar gebied rijden en onderweg overnachten in mobiele tentenkampen midden in de natuur. Dat maakt de ervaring afwisselend en avontuurlijk.
Juist de interactie tussen paard en wildlife maakt deze safarivorm bijzonder. Wilde dieren zien paarden minder snel als een bedreiging dan voertuigen. ”Voor veel dieren is een ontspannen paard een teken dat de omgeving veilig is. Daardoor kun je dieren rustiger observeren en soms dichter benaderen.”
Daarnaast biedt een paard toegang tot plekken waar auto’s niet kunnen komen, zoals smalle paden en ruiger terrein. Tegelijkertijd beweeg je stiller door het landschap wat de kans op bijzondere ontmoetingen vergroot. Een safari te paard spreekt vooral avontuurlijke reizigers aan met rijervaring. Al zijn er ook opties voor minder ervaren ruiters, die vanuit een lodge dagtochten kunnen maken. Deze vorm van safari vraagt wel om goede begeleiding en ervaring, zeker in gebieden met groot wild.
Foto: Great Plains Conservation/ TerrAfrica Safari Co, wildwandersafari, Trailfinders Ruitervakanties/ Anouk Bertrams
Duurzame impact en bewuste keuzes
Wat deze alternatieve safarivormen met elkaar gemeen hebben, is hun relatief lage impact op de omgeving. Wandelen, fietsen en paardrijden veroorzaken nauwelijks uitstoot en zorgen over het algemeen voor minder verstoring van wildlife.
Voor zowel Wild Wanderer Safaris als TerrAfrica Safari Co en Trailfinders Ruitervakanties gaat duurzaamheid bovendien verder dan alleen de activiteiten zelf; het maakt onderdeel uit van de bredere reis. ”Een mountainbikesafari produceert vrijwel geen CO2-uitstoot en laat een minimale ecologische voetafdruk achter.” aldus TerrAfrica Safari Co. ”Bovendien vloeit een deel van de opbrengsten terug naar lokale gemeenschappen en natuurprojecten”.
Ook bij wandelsafari’s ligt de nadruk op kleinschaligheid en bewust reizen. Volgens Daphne draagt die aanpak niet alleen bij aan minder impact ter plaatse, maar ook aan meer betrokkenheid van de reiziger.
De groei van deze safarivormen laat zien dat steeds meer reizigers niet alleen wilde dieren willen zien, maar de natuur ook op een bewuste en respectvolle manier willen beleven.
Tekst: Anouk van Hemert
Beeld: Great Plains Conservation/ TerrAfrica Safari Co, wildwandersafari, Trailfinders Ruitervakanties/ Anouk Bertrams
