Beijing: Waar het oude China springlevend is

Beijing is een stad van de uitersten: keizerlijke paleizen en kunstmatige intelligentie, eeuwenoude tradities en een hypermoderne metropool. Tussen de drukte, files en miljoenen inwoners ontdek je verrassend veel rust, geschiedenis en gastvrijheid. Vier of vijf dagen zijn genoeg om je te laten betoveren door een stad die voortdurend blijft verbazen.

De Lianga Rivier is een langgerekt water in het Chaoyang-district van Beijing. Een oud-drainage kanaal dat grondig werd gereinigd en werd voorzien van een ‘waterfront’ en een parkachtige omgeving. Jongelui peddelen en kajakken. Kinderen spetteren in het water. Ouderen trekken plichtsgetrouw hun baantjes. Houd je even doof voor alle geluiden van het verkeer in deze miljoenenstad, kijk even niet tussen de boomtoppen door naar de kantoortorens van de naburige 2e en 3e ambassadewijk en het beeld doemt op van het oude China waar mensen glimlachend een pauze nemen en samen met familieleden genoeglijke uren beleven. De Liangma Rivier is een oase in de urban jungle van het moderne Beijing. Ooit was het een drainagekanaal, omzoomd door fabrieken en vale handelsgebouwen. Nu is de kilometerslange zone omgetoverd tot ‘de Seine’ van Beijing, een recreatieoord. In een plantsoen bij een van die bruggen staat een standbeeld van Marco Polo (1254-1324), de Italiaanse ontdekkingsreiziger die voor Europeanen zijn reizen naar China beschreef als de ‘Wonderen van de Oriënt’.

Foto: Unsplash

Beijing is verrukkelijk

Een citytrip naar Beijing is dat niet een tikkeltje overdreven? Welnee! In pakweg vier of vijf dagen Beijing kun je zóveel Chinese cultuur en geschiedenis opsnuiven, zulke uiteenlopende hotspots bezoeken en je zó laten charmeren door de gewone Chinese mensen, dat je er die lange vliegreis graag voor over hebt. Beijing is verrukkelijk.

De hoofdstad van China is een metropool van 23 miljoen inwoners. De stad heeft een bedenkelijke reputatie wegens de smog en de luchtverontreiniging. Maar dat is voorbij. Vervuilende industrieën werden op bevel van de overheid verplaatst naar elders. De helft van de miljoenen auto’s is elektrisch. De auto’s die nog wel op fossiele brandstof rijden, ogen splinternieuw.

Twee keer waren we in Beijing. Een keer bij helder vriesweer in februari en een keer in juni bij temperaturen boven 30 graden Celsius. Er hing géén deken van smog over de stad. Files zijn er wel en niet zo’n beetje ook. Met de auto ben je soms anderhalf uur onderweg en als je later op de plattegrond kijkt, ben je nauwelijks opgeschoten. Maar de metro is geweldig en spotgoedkoop. De bewegwijzering en de omroepberichten zijn behalve in het Chinees, ook in het Engels. In de nog goedkopere stadsbussen wordt niks in het Engels omgeroepen, waardoor je niet snapt waar je in of uit moet stappen. De conducteurs zijn bereidwillig en meestal schieten ook medepassagiers toe om je te vertalen. Dat is nog het leukste van Beijing: die schattige inwoners. Ze doen alsof het een grote eer is dat ze je wegwijs mogen maken. In veel Europese steden groeit de afkeer van toeristen, maar in Beijing is het tegendeel het geval. Ook de autoriteiten stimuleren het inkomend toerisme, want de economie stagneert en geld is welkom in het laadje. De visumplicht werd afgeschaft. In gesprek met journalisten en touroperators halen hoogwaardigheidsbekleders graag een oude Chinese zegswijze aan: ‘De vriend van ver is altijd goed.’

De Verboden Stad vormt het hart van Beijing. Chinezen zelf zeggen Zijing Chen, Purperen Stad. Het is een uitgestrekt complex van paleizen, poortgebouwen en binnenplaatsen. Je kunt het in je eentje verkennen en telkens ‘wow’ roepen als je weer een nieuw stukje van dit ontzaglijke monument betreedt. Beter is het om je door een goede gids te laten rondleiden.

Foto: Eric Vrijsen

‘And also’

Aan Chinese reisgidsen moet je even wennen. Ze vertellen je iets, wachten niet totdat je reageert, maar zeggen meteen zelf ‘Yes’. Alsof ze even afvinken dat je alles hebt begrepen. Meteen gaan ze verder: ‘And also…’ Dan komt er iets heel anders, zodat ze van de hak op de tak lijken te springen. Ga erop letten en het wordt heel grappig.

Ze zijn buitengewoon goed geïnformeerd. Allen Liu en Yu Chenxi loodsen ons door Beijing en wijzen op de nice to know details in de Purperen Stad. Zoals de 81 metalen knoppen op de imposante deuren: 9 in de breedte en 9 in de hoogte. Want 9 is het hoogste cijfer en dat staat voor de keizer. (Alleen het cijfer 10 is voor God). De traptreden volgen dezelfde logica. Na 9 stappen, kom je op een plateau. Daarna komen er weer 9 treden.

In de verblijven van de keizerin is 8 het heilige getal. Dat zie je meteen terug in traptreden en ornamenten. Veel doorgangen worden bewaakt door een draak op rechts en een feniks op links. De draak is de koning van de zoogdieren en staat voor de macht van de keizer. De feniks is de koningin van de vogels en symboliseert voortplanting en wedergeboorte. ‘And also,’ zegt Allen als hij begint over de enorme stenen potten her en der in het monumentale complex. De houten gebouwen konden aardbevingen en regens weerstaan, maar waren kwetsbaar voor brand. De potten bevatten destijds bluswater. Om te voorkomen dat het water ’s winters zou bevriezen, moest onder de potten een vuurtje branden. Wat misschien ook weer gevaarlijk was, maar alles beter dan bevroren bluswater. ‘Yes.’

Zo trekken we door de Purperen Stad. Allen wijst op de strakke symmetrie van de gebouwen als teken van moreel evenwicht. En let bij het Paleis van
de Hemelse Zuiverheid – waar de keizer zich elke nacht ophield met een van zijn honderden concubines – ook even op de kleine snavels en de korte staart van de gebeeldhouwde kraanvogels. De concubines waren gewaarschuwd: haal je ondanks je relatie met de monarch niets in het hoofd.

Allan en Yu nemen ons mee naar Badaling. Hier beklom Mao Tse-Tung de Grote Muur en daarom is het nog altijd een favoriete plek. Er zijn toneelvoorstellingen, dansvoorstellingen en lichtshows. Een museum is in aanbouw. Wil je dit vertier vermijden en liever in stilte over de Chinese Muur wandelen om de geest er eeuwen op je te laten neerdalen, ga dan op een winterdag naar Mutianyu. Dat ligt ook op anderhalf uur rijden van Beijing
en daar heb je de Muur vrijwel voor jezelf.

Er zijn ook safaritochten per jeep en op quads naar de verre uiteinden van de Muur. ‘And also’ is er een soort robot die je op je rug en je benen monteert, zodat hij je over de steilste delen van de Muur naar boven stuwt. ‘Elke dag een WOW-effect,’ zeggen de gidsen. Allen and Yu brengen ons naar het iFLYTEK, een centrum voor Artificial Intelligence, waar je gezellig experimenteert met de nieuwste AI-snufjes. Zoals een bril die de vertaalde teksten in de glazen presenteert, terwijl iemand je toespreekt in elke willekeurige taal ter wereld.

Foto: Eric Vrijsen

De aarde is vrouwelijk

Nee, dan het Museum van Antieke Architectuur. Je duikt weer diep in het verleden. In deze paleizen baden de keizers voor goede oogsten. Een deel van het plafond in de gebedsruimte stamt uit de zesde eeuw. Het is een schildering van de sterrenhemel en doet denken aan het plafond van de Sixtijnse kapel in Rome. ‘And also,’ zegt Allen monter, is hier vlakbij het stenen plateau met acht treden waar de keizers baden voor de vruchtbare aarde. Oh ja, acht treden? Jazeker, de aarde is vrouwelijk en dus acht treden.

Zo krijgt alles zijn betekenis en valt Beijing op zijn plek. De Ming Tombes, de Tai Chi-oefeningen, de koopjeshallen van Silkstreet en Pearl Market – Allen en Yu slepen ons overal naar toe. Als we op onze laatste dag even uitpuffen in een cafeetje, zegt Yu dat ze zich zorgen maakt om haar beroep. Want Jan en Alleman gebruikt AI, dus zal het niet lang meer duren of toeristen laten zich elektronisch door Beijing rondleiden. Zou het? Maar dan komt er een reporter van een lokaal televisiestation die wil weten hoe we toeristisch Beijing beoordelen. ‘Wat is uw favoriete attractie?’ We noemen de Purperen Stad, de Muur, de Ming Tombes, het Museum voor Antieke Architectuur ‘and also’ de glimlach op het gezicht van de Chinese mensen. Dat laatste vindt de reporter een mooie quote. Reisleider Yu is duidelijk opgelucht: ‘Yes’.

Foto: Unsplash

Internet
Het Chinese Internet is razendsnel, maar veel Amerikaanse apps en websites zijn geblokkeerd. De apps van Westerse Banken werken uitstekend – je moet wel kunnen betalen natuurlijk – en zelfs de apps van Nederlandse supermarkten, dagbladen en Buienradar functioneren. Maar e-mailen, googelen en Whatsappen is onmogelijk. Tenzij je voordat je in China aankomt, een VPN-verbinding aanmaakt. Wij hadden goede ervaringen met Shadowrocket, voor minder dan 3 euro per week.

Tekst: Eric Vrijsen
Beeld: Eric Vrijsen & Unsplash