Stel je voor: een eiland vol kliffen, watervallen en levada’s – en dat alles op minder dan vier uur vliegen van Nederland. Madeira voelt als een zomerparadijs, maar wat als je buiten juli en augustus gaat? Wij gingen het checken: in de winter, met wandelschoenen aan, camera in de aanslag en een open blik. Conclusie: Madeira is op elk moment van het jaar de moeite waard.
Foto: Antoine Rocourt
Wanneer we vanuit een koud en vochtig Nederland landen op de luchthaven van Madeira, schijnt daar een aangenaam zonnetje. Geen 25 graden, maar een temperatuurtje waarbij je een korte broek combineert met een trui of vest. De luchthaven is klein en overzichtelijk; je hebt snel je koffer en de autoverhuur ligt op een steenworp afstand.
Het Portugese Madeira heeft weliswaar een paar stranden, haar het is van oudsher geen typische strandbestemming. Toch loggen er langs de ruige, woeste kustlijn soms heerlijke plekjes aan zee verscholen. Eén zo’n verborgen parel is Fajã dos Padres aan de zuidkust. Dit plekje is enkel bereikbaar via een steile kabelbaan die ons in enkele minuten naar een terras brengt dat 300 meter lager ligt. Hier vinden we een restaurant en wat accommodaties voor wie echt compleet tot rust wil komen. We bestellen een vers visje, overal op Madeira van topkwaliteit en zeer betaalbaar. Met de middagzon erbij is het vakantiegevoel compleet.
Foto: Antoine Rocourt
Madeira op z’n smalst
Madeira is wereldberoemd om haar levasa’s. Door de centraal gelegen bergketen legden eilandbewoners eeuwenlang smalle kanalen aan om water van het vochtige noorden naar het drogere zuiden te transporteren. De smalle paden langs deze kanalen werden oorspronkelijk aangelegd voor onderhoud, maar ze dienen nu vooral als wandelroutes. Deze paden en soms nauwe tunnels, maken het ruige binnenland met prachtige watervallen toegankelijk.
De belangrijkste wandelpaden staan bekend als de Pequenta Rota’s (PR). Ze zijn genummerd en goed gemarkeerd. Houd er wel rekening mee dat het in de zomer erg druk kan zijn en parkeren bij de startpunten een uitdaging is. Vanaf 2025 moet je bovendien een paar euro betalen voor toegang tot de meeste PR-wandelingen. Op deze manier kan Madeira de drukte reguleren en de levada’s goed onderhouden.
Wij wandelen verschillende PR’s: veel ruimte om elkaar te passeren is er niet altijd. Door het overvloedige water, een incidentele regenbui en de nevel van de watervallen zijn de paden soms wat glibberig, maar echt gevaarlijk wordt het nergens. De routes verschillen sterk in lengte en moeilijkheidsgraad, waardoor er voor iedere wandelaar wat wils is.
Foto: Antoine Rocourt
Panorama’s zonder einde
De woeste oceaan, de grillige bergen en de steile kliffen zorgen voor talloze unieke uitzichtpunten. Madeira wijst deze zogenaamde miradouros langs de wegen uitstekend aan, speciaal ingericht zodat toeristen van de panorama’s kunnen genieten, soms tegen betaling. Een mooi voorbeeld is de Cabo Girão Skywalk: een platform met een glazen vloer waar je bijna 600 meter recht boven de zee staat. Het oogt stevig, dus we wagen de stap op het glas. Iets verder naar het westen rijden we door een lange tunnel vanaf Ponta do Sol. Er loopt ook een weg direct langs de kust, maar die is door vallende rotsen geblokkeerd. Je kunt wel een klein stukje over deze oude weg rijden om bij de Cascata dos Anjos te komen. Ook hier heb je een bijzonder uitzicht, want de waterval klettert hier letterlijk op het wegdek. Helaas zit de afsluiting er net vóór, dus een gratis ‘carwash’ onder de waterval zit er niet meer in. Ga je naar het oosten, dan kom je langs het pittoreske Camara de Lobos, waar ooit Churchill de boten in de haven schilderde. De boten liggen er nog. Churchill zit er ook, maar nu in de vorm van een bronzen kunstwerk.
Foto: Antoine Rocourt
Zwembad tussen de rotsen en mystieke bossen
De wegen op Madeira zijn over het algemeen vrij goed, maar wel enorm kronkelig. Een ritje door het binnenland duurt daardoor altijd een stuk langer dat je vooraf verwacht, zeker als er een vrachtwagen voor je rijdt die je niet kunt passeren. De weg dwars door het eiland is echter prima te doen; vanuit het zuidoostelijks Funchal rijden we in een uurtje naar Porto Moniz in het noordwesten.
In Porto Moniz vind je de Piscinas Naturais. Dit zijn natuurlijke ‘infinity pools’ in de oceaan, waarbij de golven over de rotswand slaan en zo het water continu verversen. Het water is zo’n 19 graden, maar we wagen de sprong en hebben geen spijt: het is heerlijk verfrissend! Op de terugweg rijden we naar het oerbos Fanal. ‘Bos’ is hier misschien ene groot woord voor de grillige, verspreid staande laurierbomen, maar Fanal is er beroemd om. De mist die hier vaak vanuit zee komt opzetten, zorgt in combinatie met de stilte voor een mystieke ervaring. Dit is bij uitstek een activiteit voor een bewolkte dag.
Foto: Antoine Rocourt
Op het dak van Madeira
Een letterlijk hoogtepunt van onze reis is de wandeling naar de Pico Ruivo. Het is één van de hoogste punten van Madeira. In de zomer van 2014 werd het eiland getroffen door enorme bosbranden, waarbij bijna acht procent van het oppervlak in vlammen opging. Vooral langs de dichtbegroeide en moeilijk toegankelijke hellingen was het vuur lastig te bestrijden. Door de nasleep kunnen wij de oversteek van de Pico do Areiro naar de Pico Ruivo momenteel niet maken. Het goede nieuws is echter dat deze binnenkort weer wordt geopend.
Foto: Antoine Rocourt
We vertrekken vroeg, parkeren de auto en wandelen direct naar de top van de Ruivo. Het is een flinke klim. Het pad slingert door ruige hellingen, de wind waait koel en het uitzicht bovenop de Ruivo is fenomenaal. We zien ook de zwartgeblakerde berghellingen als stille getuigen van het vuur, maar zien ook de veerkracht van de natuur in de vorm van nieuwe groene scheuten. Op de terugweg stoppen we nog even bij de Casas de Santana, de bekende driehoekige huisjes met kleurrijke gevels. Het is leuk om even te kijken, maar veel te doen is er niet, dus we rijden na een korte stop verder.
Op de rand van het eiland
Helemaal aan de oostzijde van het eiland kun je een heerlijke wandeling maken langs de steile kliffen van de Ponta de São Lourenço. Hier wandelen we over een lange landtong van vulkanisch basalt, een landschap dat totaal anders is dan de groene rest van het eiland. Er is hier geen beschutting, en met de felle wind zijn we blij dat we onze windjacks hebben aangetrokken. Aan het einde van de route vind je een klein restaurantje, maar vanwege de drukte slaan we dat over. Na een heerlijke tocht van ongeveer drie uur zijn we weer terug bij het startpunt.
Foto: Antoine Rocourt
In een slee naar beneden
De hoofdstad Funchal is levendig, druk en steil tegen de bergen opgebouwd. Voor een weids uitzicht over de baai is een tochtje met de kabelbaan eigenlijk onmisbaar. Wij bezoeken de botanische tuinen boven de stad en wandelen naar de start van de Toboggan. In een gevlochten rieten mand glijd je onder begeleiding van twee ervaren mannen een paar kilometer naar beneden door de kronkelige straten van Monte. De in het wit geklede carreiros sturen en remmen met speciale zolen van autobanden. Vroeger was het een serieus vervoermiddel; tegenwoordig is het een populaire attractie voor toeristen. Het blijft een echte kick om zo naar beneden te zoeven.
Foto: Antoine Rocourt
Met de taxi keren we terug naar het centrum voor een bezoek aan de Mercado dos Lavradores, een kleurrijke markt vol exotische vruchten en groenten, waar de kooplui in traditionele kledij je graag laten proeven. Wat je in Funchal ook zeker niet mag missen, is de Rua de Santa Maria in de oude stad. Oude, vervallen deuren zijn hier door kunstenaars beschilderd, wat de straatjes een levendige, artistieke sfeer geeft.
We sluiten de middag af bij een van de beroemde wijnhuizen, Henriques & Henriques, op zo’n kwartiertje rijden van de stad. Met wat kaas en brood proeven we zes verschillende Madeira-wijnen, en halverwege moeten we eerlijk loten wie van ons de auto veilig terug rijdt.
Foto: Antoine Rocourt
Niet direct een ‘pensionado-walhalla’
Omdat veel producten per schip naar het eiland moeten worden gebracht, ligt het algemene prijsniveau iets hoger dan op het vasteland van Portugal, maar nog steeds lager dan we in Nederland gewend zijn.
Naast de wereldberoemde Madeira-wijn en de velden met suikerriet, onmisbaar voor de lokale Poncha, zie je overal bananenplantages tegen de steile hellingen. Toch draait de economie van Madeira vooral om toerisme. Je vindt er geen rijen strandbedjes, schreeuwerige discotheken of hordes feestvierende partygangers. Aan de andere kant is het eiland met zijn vele trappen en steile straatjes ook niet direct een klassiek ‘pensionado-walhalla’.
Foto: Antoine Rocourt
Het ‘bloemeneiland’ trekt bezoekers die komen voor de natuur, de cultuur en de unieke wandelingen langs de levada’s. Dit zorgt voor een bijzondere sfeer die je op weinig andere plekken vindt. Madeira is volledig ingericht op toerisme in alle vier de seizoenen. Zelfs in het hart van de winter kun je er een prima vakantie vieren. Het is daarom geen verrassing dat het eiland al vele malen is uitgeroepen tot ’s werelds beste eiland bestemming.
Foto: Antoine Rocourt
Proeven van Madeira
Poncha
Je kunt Madeira simpelweg niet verlaten zonder een glas Poncha te hebben gedronken. Deze krachtige lokale cocktail is een mix van aguardente de cana (gedistilleerde suikerriet alcohol), honing en vers citroen- of sinaasappelsap. Een Poncha wordt live voor je neus bereid waarbij een houten stamper citroenschillen eindeloos worden vermengd. Het maken van de perfecte balans is een ware kunst! Hoewel het als een sapje wegdrinkt, kunnen zelfs twee glazen al behoorlijk sterk zijn.
Foto: Antoine Rocourt
Een glaasje Madeira
Hét uithangbord van het eiland is natuurlijk de Madeira-wijn. Het productieproces is uniek: de wijn wordt enkele maanden verwarmd, waarna extra alcohol het percentage naar zo’n 18 procent brengt, wat de wijn – net als port – uitzonderlijk houdbaar maakt. Heerlijk bij een kaasplankje of zoet dessert. Overigens maken de wijnboeren op het eiland tegenwoordig ook uitstekende ‘gewone’ tafelwijnen.
Bolo de Mel
Dit is de beroemde, donkere ‘honingkoek’ van het eiland, gemaakt met stroop van suikerriet, noten en specerijen. Verkrijgbaar in de supermarkt, maar zoek voor de ultieme ervaring een speciaalzaak in Funchal uit.
Zomer of winter, het blijft lekker
Madeira geniet van een heerlijk subtropisch klimaat, wat het eiland het hele jaar door groen houdt. In de zomermaanden tikt de thermometer vaak de 25 graden aan, terwijl het in de winter met zo’n 18 tot 20 graden nog steeds zeer aangenaam is. Door de hoge bergketen in het midden is het aan de zuidkant vaak enkele graden warmer dan in het noorden. In de wintermaanden kun je vaker rekenen op mist en korte, hevige regenbuien. Ga je wandelen in de bergen of een fietstocht maken? Neem altijd een goede regenjas mee.
Foto: Antoine Rocourt
Hoe kom je er?
De luchthaven van Madeira is vernoemd naar de lokale held Cristiano Ronaldo. Voor de ingang van de terminal vind je een spuuglelijke buste van de voetballer. De landing is een ervaring op zich: een groot deel van de landingsbaan is op palen boven de oceaan gebouwd, direct naast de steile heuvels. Piloten moeten vanwege de valwinden speciaal getraind zijn om hier te landen.
Foto: Antoine Rocourt
Transavia vliegt bijna dagelijks rechtstreeks van Amsterdam naar Funchal, EasyJet en TUI Fly drie tot vier keer per week. TAP Air Portugal biedt dagelijkse vluchten met een korte overstap in Lissabon of Porto.
Tekst: Walter Schut
Beeld: Antoine Rocourt
Dit vind je misschien ook leuk:
Handige websites voor je reis
Onder Redactie TripTalk vind je algemene berichten en berichten met nieuwswaarde die wij leuk vinden om te vermelden of jullie daarover te informeren.
